Gerçekten Yararlı Mı ?


gida3

İnsanlık günümüzde hemen her gün marketlerden alış-veriş yapan bir hale gelmiş durumda. Bu durum aynı zamanda tüketim ürünlerimizin neleri içerdiğine de fazlaca dikkat etmediğimiz gibi bir yaşantıyla bizi baş başa bırakıyor.

Neredeyse tüm gıda amaçlı tüketim ürünlerinde benzer kodları ve isimleri görüyoruz. Peki bu maddeler ne işe yarar hiç düşünüyor muyuz ?

Öncelikle bu maddelerin doğal ve yapay olarak ikiye ayrıldığını bilmekte fayda var. Doğal maddeler insan vücudunda veya doğada kendiliğinden bulunan maddeler olarak özetlenebilir. Yapay maddeler ise henüz doğada eşine rastlanmayan ve laboratuvar ortamında deneysel yollarla elde edilen maddeler anlamına geliyor.

Elbette tüm doğal maddeler kesin yararlı, yapay maddeler ise tamamen zararlı diyemeyiz. Fakat sağlığımız için en gerekli olanları aşırıya kaçmadan almak gerektiğini de bilmeliyiz.

Peki bu doğal ve yapay maddeleri kategori altına alırsak neler çıkar diye düşünenleri bekletmemek için şöyle sıralayabiliriz:

  1. Antioksidanlar: Gıdanın oksijenle teması sonucu tepkimeye girmesini ve bozulmasını önlerler. Mesela C vitamini.
  2. Aromalar: Gıdaya istenen tadı ve kokuyu vermek için eklenirler.
  3. Asitler: Ekşi tat vermekten başka gıda koruyucu veya antioksidan olarak da kullanılırlar. Mesela sitrik asit (meyve asidi) veya asetik asit (sirke asidi).
  4. Asit düzenleyiciler: Yiyeceklerin asit baz dengesini ayarlamak için kullanılırlar. Asitler veya başka mineraller de kullanılabilir.
  5. Dengeleyiciler: Emülgatörlere yardımcı olmak için, yani formülün kısa sürede ayrışmasını engellemek kullanılırlar. Mesela narenciye kabuklarında bolca bulunan pektin.
  6. Emülgatörler: Su ve yağ normalde birbiriyle karışmadığı için bu iki maddenin birlikte çözünmesini sağlarlar. Aksi taktirde dondurma veya mayonez yiyemezsiniz.
  7. Gıda boyaları: Gıdanın rengini istenen seviyeye getirmek için kullanılırlar.
  8. Kıvam arttırıcılar: Gıdanın tadını bozmadan kıvamını arttırmak (yani cıvıklığını azaltmak) için kullanılırlar. Mesela jöle yapımında kullanılan jelatin.
  9. Koruyucular: Gıdanın mantar, bakteri veya diğer mikroorganizmalar tarafından bozulmasını önlerler.
  10. Köpürtücüler ve köpük önleyiciler: Sırasıyla, gıdanın köpürmesini sağlarlar ve önlerler.
  11. Kütle arttırıcılar: Gıdanın miktarını tadını değiştirmeden arttırmak için kullanılırlar, bir çeşit dolgu maddesi. Mesela nişasta.
  12. Nem tutucular: Gıdanın su kaybedip kurumasını önlerler.
  13. Parlatıcılar: Gıdaların mat görünmesini engellerler. Mesela balmumu.
  14. Renk koruyucular: Gıdanın kendine ait rengini kaybetmesini önlerler.
  15. Tat güçlendiriciler: Gıdanın tadını güçlendirmek için eklenirler. Mesela domateste veya et suyunda bolca bulunan mono sodyum glutamat.
  16. Tatlandırıcılar: Şeker yerine kullanılırlar.
  17. Topaklama önleyiciler: Süt tozu gibi toz maddelerin topaklanmasını önlerler.
  18. Un işlem maddeleri: Unlu mamüllerde renk arttırıcı amaçla kullanılırlar.

Bu maddelerin yanı sıra her ürün ambalajında karşımıza çıkan ama kullanım amacını haliyle bilmediğimiz kodların başlıcaları ise şöyle özetlenebilir:

  1. E100-E199: Gıda boyaları. Sarıdan siyaha her şey var.
  2. E200-E299: Koruyucular.
  3. E300-E399: Antioksidan ve asit düzenleyiciler.
  4. E400-E499: Kıvam arttırıcılar, dengeleyiciler, emulgatörler.
  5. E500-E599: pH düzenleyiciler ve topaklama önleyiciler.
  6. E600-E699: Tat güçlendiriciler.
  7. E700-E799: Antibiyotikler.
  8. E900-E909: Doğal parlatıcılar.
  9. E910-E919: Yapay parlatıcılar.
  10. E920-E929: Un işlem maddeleri.
  11. E930-E949: Ambalaj gazları.
  12. E950-E969: Tatlandırıcılar.
  13. E990-E999: Köpürtücüler.
  14. E1100-E1599: Belli bir sınıfa dahil olmayan yeni kimyasallar.

Bundan sonraki gıda alış-verişlerinizde bu listeyi hatırlayıp, sağlığınıza en uygun ürünü almanız dileğiyle.

5 Nisan, Kaynak: http://www.acikbilim.com

Fotoğraf Kaynağı: kodlama.web.tr

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s